Jak wyregulować przerzutkę tylną w rowerze?

Regulacja tylnej przerzutki polega na ustawieniu śrub H i L, właściwym napięciu linki oraz dobraniu odległości wózka od kasety śrubą B. Zanim zaczniesz, sprawdź hak przerzutki, linkę i pancerze – regulacja nie naprawi skrzywionych ani uszkodzonych elementów.

Co jest potrzebne do regulacji?

Do podstawowej regulacji wystarczą klucze imbusowe i śrubokręt krzyżakowy. Przydatny będzie stojak serwisowy, ale możesz też oprzeć rower tak, aby tylne koło mogło swobodnie się obracać.

Przygotuj:

• Klucze imbusowe, najczęściej 3, 4 i 5 mm.
• Śrubokręt krzyżakowy.
• Przyrząd do prostowania haka, jeśli chcesz dokładnie sprawdzić jego ustawienie.
• Obcinaczki do linek i pancerzy, gdy planujesz ich wymianę.

Przed regulacją sprawdź kilka elementów, które mogą powodować podobne objawy jak źle ustawiona przerzutka:

• Hak przerzutki musi być prosty i dobrze dokręcony.
• Koło powinno być prawidłowo osadzone w ramie, a kaseta dobrze dokręcona.
• Linka powinna przesuwać się lekko, bez zacięć i wyraźnego oporu.
• Pancerze nie mogą być załamane, zgniecione ani skorodowane wewnątrz.
• Napęd powinien być oczyszczony z nadmiaru brudu, który może utrudniać ocenę pracy.

Hak przerzutki łączy przerzutkę z ramą i wyznacza jej położenie względem kasety. Nawet niewielkie skrzywienie może uniemożliwić prawidłową regulację. Jeśli hak jest złamany albo nie da się go bezpiecznie wyprostować, trzeba go wymienić lub zlecić naprawę serwisowi.

Jak wyregulować tylną przerzutkę krok po kroku?

Przed rozpoczęciem wkręć śrubę baryłkową przy manetce do końca, a następnie wykręć ją mniej więcej o trzy obroty. Zostawisz w ten sposób zakres do późniejszych, drobnych korekt napięcia linki. W niektórych przerzutkach baryłka znajduje się przy korpusie przerzutki, a nie przy manetce.

1. Ustaw śrubę H na najmniejszej koronce. Zrzuć łańcuch na najmniejszą zębatkę kasety i odłącz linkę od przerzutki. Obracaj korbą, a śrubą H ustaw górne kółko wózka dokładnie pod najmniejszą koronką. Śruba H ogranicza wychylenie przerzutki na zewnątrz. Jej wkręcanie zmniejsza zakres ruchu, a wykręcanie pozwala przerzutce wychylić się dalej. Łańcuch powinien pracować cicho, bez cykania i prób spadania poza kasetę.
2. Podłącz i napnij linkę. Ustaw manetkę na przełożeniu odpowiadającym najmniejszej koronce. Przeprowadź linkę przez pancerze, pociągnij ją dłonią bez nadmiernej siły i dokręć śrubę mocującą. Nie używaj do tego celu szczypiec, ponieważ możesz uszkodzić linkę. Nowa linka i pancerze mogą po kilku zmianach biegów lekko się ułożyć, dlatego po takim „ubiciu” sprawdź napięcie ponownie.
3. Ustaw śrubę L na największej koronce. Ostrożnie przełącz łańcuch na największą zębatkę kasety. Śruba L ogranicza wychylenie przerzutki w stronę koła. Górne kółko wózka powinno znaleźć się w jednej osi z największą koronką. Jeśli łańcuch nie chce na nią wejść, delikatnie wykręć śrubę L. Jeśli przerzutka wychyla się zbyt daleko w stronę szprych, wkręć ją.
4. Ustaw śrubę B. Śruba B reguluje odległość górnego kółka wózka od kasety, szczególnie przy największej koronce. Jej wkręcanie zwykle zwiększa odległość, a wykręcanie ją zmniejsza. Nie ma jednej wartości pasującej do każdej przerzutki. Dla przykładowych konfiguracji stosuje się często około 5–6 mm przy kasetach do 11–36 oraz większy odstęp, około 8–9 mm, przy kasetach 11–40 i większych. Dokładną wartość sprawdź w instrukcji konkretnego modelu, ponieważ konstrukcje różnych producentów różnią się między sobą.

Ustawienie śruby L wymaga szczególnej ostrożności. Jeśli ogranicznik jest źle ustawiony, przerzutka może wejść w szprychy. Najpierw przełączaj na największą koronkę powoli, jednocześnie obracając korbą. Nie testuj tego przełożenia z dużą siłą, dopóki nie masz pewności, że wózek zatrzymuje się dokładnie pod kasetą.

Po ustawieniu wszystkich śrub przełączaj biegi po kolei. Jeżeli łańcuch wchodzi na większe koronki ospale, wykręcaj śrubę baryłkową po ćwierć obrotu. Zwiększa to napięcie linki. Gdy łańcuch nie chce zrzucać się na mniejsze koronki albo napęd pracuje z tarciem, wkręcaj baryłkę, aby nieco zmniejszyć napięcie. Dużej korekty nie wykonuj baryłką – w takiej sytuacji lepiej ponownie ustawić linkę dłonią przy śrubie mocującej.

Co zrobić, gdy biegi nadal źle wchodzą?

Najpierw sprawdź, czy problem występuje na całej kasecie, czy tylko przy skrajnych koronkach. Poniższe korekty dotyczą głównie baryłki przy manetce i powinny być wykonywane małymi krokami:

Jeśli baryłka wymaga wielu obrotów, a zmiana biegów nadal jest przypadkowa, nie próbuj kompensować tego dalszym kręceniem. Szczególnie podejrzany jest wtedy hak przerzutki. Wzrokowa ocena z tyłu roweru może wykazać wyraźne odchylenie, ale dokładne sprawdzenie wymaga przyrządu do prostowania haka.

Jak sprawdzić efekt regulacji?

Po zakończeniu regulacji włącz sprzęgło przerzutki, jeśli rower jest w nie wyposażony, i sprawdź każdy bieg po kolei. Łańcuch powinien przechodzić między koronkami bez zwłoki, przeskakiwania i metalicznego hałasu.

Ostateczną korektę wykonaj podczas krótkiej jazdy. Pod obciążeniem napęd może pracować inaczej niż na stojaku, dlatego w razie potrzeby użyj baryłki przy manetce, obracając ją najwyżej o ćwierć obrotu naraz. Jeśli po tych czynnościach nie można uzyskać płynnej zmiany biegów, przyczyną prawdopodobnie nie jest samo ustawienie, lecz stan haka, linki, pancerzy albo przerzutki.