Jak przeprowadzić regulację przerzutek rowerowych?

Hałas z tyłu, przeskakujący łańcuch albo opóźniona zmiana przełożeń zwykle oznaczają, że tylna przerzutka wymaga regulacji. W większości przypadków wystarczy ustawić śruby ograniczające H i L, a następnie precyzyjnie skorygować napięcie linki śrubą baryłkową.

Czego potrzebujesz przed regulacją?

Przygotuj rower, który można stabilnie oprzeć lub zawiesić tak, aby tylne koło obracało się swobodnie. Do podstawowej regulacji potrzebne są:

• Śrubokręt krzyżakowy do regulacji śrub H i L.
• Klucz imbusowy, zazwyczaj 5 mm, do poluzowania i dokręcenia linki.
• Czysta szmatka do usunięcia zabrudzeń z napędu.
• Olej do linki, jeśli jej ruch jest wyraźnie ciężki i konstrukcja pancerzy pozwala na smarowanie.

Ważne przed startem: obejrzyj hak przerzutki, czyli element łączący tylną przerzutkę z ramą. Musi być prosty. Nawet niewielkie wygięcie może sprawić, że przerzutka nie ustawi się równolegle do kasety, a regulacja nie przyniesie trwałego efektu.

Sprawdź też, czy pancerze nie są załamane lub zgniecione, a linka nie jest postrzępiona, skorodowana albo mocno zabrudzona. Uszkodzone elementy najlepiej wymienić przed regulowaniem napędu.

Regulacja tylnej przerzutki krok po kroku

Instrukcja dotyczy większości tylnych przerzutek Shimano i SRAM. W poszczególnych modelach wygląd śrub może się różnić, ale ich funkcje pozostają podobne.

1. Ustaw łańcuch na najmniejszej zębatce. Zmień przełożenie manetką tak, aby łańcuch znalazł się na najmniejszej zębatce kasety. Jeśli linka jest mocno napięta lub przerzutka była wcześniej źle ustawiona, poluzuj śrubę mocującą linkę.
2. Wyreguluj śrubę H. Ogranicznik H ustala skrajne położenie przerzutki przy najmniejszej zębatce. Patrząc od tyłu, ustaw kółka wózka przerzutki w jednej linii z najmniejszą zębatką. Kręć śrubą małymi ruchami, najlepiej po ćwierć obrotu, i po każdej zmianie sprawdzaj położenie.
3. Wyreguluj śrubę L. Przesuń przerzutkę w stronę największej zębatki, obracając korbą, i ustaw kółka wózka w jednej linii z jej środkiem. Ogranicznik L zapobiega przesunięciu łańcucha za kasetę i wkręceniu przerzutki w szprychy. Po ustawieniu wróć manetką na najmniejszą zębatkę i sprawdź, czy łańcuch przesuwa się bez oporu.
4. Zamocuj linkę. Ustaw manetkę na przełożeniu odpowiadającym najmniejszej zębatce, lekko napnij linkę i dokręć śrubę zaciskową. Nie naciągaj jej z dużą siłą, ponieważ nadmierne napięcie utrudni późniejsze indeksowanie.
5. Skoryguj napięcie śrubą baryłkową. Przerzuć łańcuch na kolejne zębatki i obserwuj jego pracę. Śruba baryłkowa służy wyłącznie do drobnej korekty napięcia linki. Obracaj ją po ćwierć obrotu, za każdym razem sprawdzając zmianę przełożenia.

Jeśli łańcuch nie chce wejść na większą zębatkę, zwykle trzeba zwiększyć napięcie linki, wykręcając śrubę baryłkową. Gdy łańcuch próbuje wejść zbyt wysoko, hałasuje lub ociera o sąsiednią zębatkę, delikatnie wkręć baryłkę. Kierunek może zależeć od położenia regulatora, dlatego najważniejsza jest obserwacja reakcji po małej korekcie.

Uwaga: śruby H i L ustawiają granice ruchu przerzutki, a śruba baryłkowa reguluje napięcie linki i precyzję zmiany biegów. Nie zastępuj jednej regulacji drugą. Nie dokręcaj śrub H i L na siłę, ponieważ można uszkodzić gwint, ogranicznik albo korpus przerzutki.

Co zrobić, gdy regulacja nie pomaga?

Jeśli nie da się ustawić wszystkich przełożeń, problem nie musi tkwić w samych śrubach regulacyjnych. Najpierw ponownie sprawdź hak przerzutki. Wygięty hak powoduje, że przerzutka znajduje się pod niewłaściwym kątem względem kasety. W takim przypadku kolejne korekty baryłką tylko maskują problem.

Przyczyną może być także opór linki w pancerzach. Zagięty, zabrudzony lub mocno zużyty pancerz utrudnia powrót przerzutki, dlatego biegi mogą działać poprawnie w jedną stronę, a z opóźnieniem w drugą. Postrzępioną lub skorodowaną linkę trzeba wymienić.

Jeżeli regulacja jest poprawna, ale łańcuch nadal przeskakuje pod obciążeniem, możliwe jest zużycie łańcucha albo kasety. Tego objawu nie usunie regulacja przerzutki. Złamany lub mocno wygięty hak również wymaga wymiany albo kontroli w serwisie.

Kontrola po regulacji

Wykonaj krótką jazdę próbną i sprawdź po kolei wszystkie przełożenia. Przed wyjazdem upewnij się, że:

• Łańcuch płynnie przechodzi na każdą zębatkę kasety.
• Zmiana biegu nie powoduje długiego hałasu ani opóźnienia.
• Łańcuch nie ociera o sąsiednią zębatkę podczas jazdy.
• Nie spada za najmniejszą ani za największą zębatkę.
• Przerzutka pozostaje stabilna także podczas mocniejszego nacisku na pedały.

Jeśli te punkty są spełnione, regulacja tylnej przerzutki jest zakończona. Największą uwagę poświęć prawidłowemu ustawieniu haka oraz rozróżnieniu funkcji śrub H, L i baryłki – to one decydują o bezpiecznej i płynnej pracy napędu.