Jak naprawić przerzutkę tylną w rowerze?

Hałas przy zmianie biegów, opóźniona reakcja albo spadający łańcuch zwykle nie oznaczają uszkodzenia całej przerzutki. Najczęściej problem powodują źle ustawione śruby H i L, niewłaściwe napięcie linki, brudny pancerz lub wygięty hak przerzutki.

Co przygotować przed regulacją?

Do podstawowej regulacji potrzebujesz kluczy imbusowych, najczęściej 3, 4 lub 5 mm, oraz śrubokręta krzyżakowego. Przyda się też stojak serwisowy albo sposób na uniesienie tylnego koła, aby można było swobodnie obracać korbą.

Nie zaczynaj od przypadkowego kręcenia śrubami. Najpierw sprawdź elementy, które mają bezpośredni wpływ na pracę tylnej przerzutki:

• Hak przerzutki powinien być prosty, stabilnie przykręcony i ustawiony w jednej osi z kasetą.
• Linka powinna przesuwać się płynnie, bez zacięć i wyraźnego oporu.
• Pancerze nie mogą być załamane, zgniecione ani mocno zabrudzone wewnątrz.
• Kaseta i tylne koło powinny być prawidłowo dokręcone.
• Łańcuch, koronki kasety i kółka przerzutki powinny być oczyszczone z nadmiaru brudu.

Nawet lekko wygięty hak zmienia geometrię całego układu. W takiej sytuacji regulacja śrubami H i L może chwilowo poprawić działanie, ale biegi nadal będą przeskakiwać lub hałasować. Prostowanie haka wymaga specjalnego przyrządu, dlatego przy widocznym skrzywieniu bezpieczniej zlecić tę czynność serwisowi. Pęknięty hak trzeba wymienić.

Jak naprawić przerzutkę tylną krok po kroku?

1. Ustaw śrubę H przy najmniejszej koronce

Ustaw łańcuch na najmniejszej koronce kasety i obracaj korbą. Jeśli linka jest mocno napięta, poluzuj śrubę mocującą ją przy przerzutce. Baryłkę regulacyjną przy manetce lub przerzutce wkręć prawie do końca, a następnie wykręć o około dwa–trzy obroty. Zostawisz w ten sposób zapas do późniejszej korekty.

Spójrz od tyłu na górne kółko przerzutki. Powinno znajdować się dokładnie w jednej linii z najmniejszą koronką kasety. Śruba H ogranicza wychylenie przerzutki na zewnątrz, czyli w stronę najmniejszej koronki.

1. Jeśli górne kółko znajduje się zbyt blisko ramy, delikatnie wkręć śrubę H.
2. Jeśli przerzutka nie dochodzi do najmniejszej koronki, delikatnie wykręć śrubę H.
3. Po każdym ruchu wykonaj najwyżej ćwierć obrotu i ponownie sprawdź ustawienie.

Nie oceniaj położenia wyłącznie wzrokiem. Zakręć korbą i sprawdź, czy łańcuch pracuje cicho na najmniejszej koronce.

2. Ustaw śrubę L przy największej koronce

Przełącz łańcuch na największą koronkę kasety, obracając korbą powoli. Jeśli zmiana nie następuje, możesz ostrożnie pomóc przerzutce dłonią, ale nie wciskaj manetki z dużą siłą.

Śruba L ogranicza ruch przerzutki w stronę szprych. Górne kółko powinno ustawić się w jednej linii z największą koronką. Zbyt mały zakres sprawi, że łańcuch nie wejdzie na największy bieg. Zbyt duży może doprowadzić do zsunięcia łańcucha za kasetę.

Uwaga: zbyt mocne wykręcenie śruby L może spowodować wciągnięcie przerzutki w szprychy koła, co jest bardzo kosztowne w naprawie. Reguluj ją małymi ruchami i przed każdym przełączeniem na największą koronkę upewnij się, że przerzutka nie może przesunąć się dalej niż powinna.

1. Jeśli łańcuch nie dochodzi do największej koronki, wykręć śrubę L o niewielki ułamek obrotu.
2. Jeśli łańcuch próbuje spaść za kasetę, wkręć śrubę L.
3. Sprawdź, czy górne kółko jest ustawione pod największą koronką i czy łańcuch nie ociera o sąsiednie elementy.

3. Ustaw napięcie linki baryłką

Po ustawieniu zakresu H i L przełącz łańcuch z powrotem na najmniejszą koronkę. Naciągnij linkę dłonią i dokręć śrubę mocującą. Nie próbuj kompensować dużego luzu wyłącznie baryłką. Służy ona do precyzyjnych korekt indeksacji, a nie do zastępowania prawidłowego montażu linki.

Przełączaj biegi po jednej koronce i obserwuj reakcję napędu:

1. Jeśli łańcuch ospale wchodzi na większe koronki, wykręć baryłkę o około ćwierć obrotu. Zwiększysz napięcie linki.
2. Jeśli łańcuch zbyt chętnie wchodzi na większe koronki, ale z opóźnieniem zrzuca się na mniejsze, wkręć baryłkę o około ćwierć obrotu.
3. Po każdej korekcie przełącz kilka biegów i sprawdź, czy zmiana jest cicha.
4. Jeśli potrzebujesz wielu pełnych obrotów baryłki, wróć do ustawienia początkowego i popraw napięcie linki przy śrubie mocującej.

W niektórych nowoczesnych przerzutkach baryłka znajduje się przy manetce, a nie przy samym mechanizmie. Jej działanie pozostaje takie samo. Wykręcanie zwykle zwiększa napięcie linki, natomiast wkręcanie je zmniejsza, ale przed regulacją sprawdź kierunek na swoim modelu.

4. Ustaw śrubę B

Śruba B reguluje odległość górnego kółka przerzutki od kasety, przede wszystkim przy największej koronce. Jej ustawienie wpływa na płynność zmiany biegów i pracę napędu przy dużych przełożeniach.

Wkręcenie śruby B zwykle odsuwa górne kółko od kasety, a wykręcenie przybliża je do zębatek. Nie ma jednej uniwersalnej odległości dla wszystkich napędów. Zależy ona między innymi od liczby przełożeń, zakresu kasety i konstrukcji przerzutki. W niektórych systemach producent podaje konkretną wartość, w innych stosuje podziałkę lub specjalny przymiar.

Dlatego przy napędzie 1×12 albo dużej kasecie nie ustawiaj tej odległości wyłącznie według ogólnej porady. Instrukcja producenta przerzutki ma pierwszeństwo przed uniwersalną regułą.

Co zrobić, gdy biegi nadal działają źle?

Po podstawowej regulacji dopasuj objaw do możliwej przyczyny. Poniższa tabela dotyczy najczęstszych problemów, ale nie zastąpi kontroli haka, linki i pancerzy.

Jak sprawdzić efekt podczas jazdy?

Po regulacji na stojaku przełącz wszystkie biegi bez mocnego naciskania na pedały. Łańcuch powinien zmieniać koronki bez przeskoków, długiego oczekiwania i ciągłego ocierania.

Następnie wykonaj krótką jazdę próbną. Pod obciążeniem napęd może zachowywać się inaczej niż podczas obracania korbą w powietrzu. Zmieniaj przełożenia na całej kasecie, ale nie przełączaj na największą koronkę z dużą siłą, dopóki nie masz pewności, że śruba L ogranicza ruch prawidłowo.

Jeśli podczas jazdy łańcuch wolno wchodzi na większe koronki, wykręć baryłkę o ćwierć obrotu. Gdy zrzucanie na mniejsze koronki jest opóźnione, wkręć ją w podobnym zakresie. Po kilku korektach ponownie przejedź przez całą kasetę. Jeżeli mimo prostego haka, sprawnej linki i poprawnych ograniczników przerzutka nadal pracuje nierówno, problem może dotyczyć uszkodzonego mechanizmu i wymagać kontroli w serwisie.